Het gelaat van God - La carita de Dios
Verslag van mijn verblijf in Quito, Ecuador
4 november 2008
Van 22 september tot 7 oktober 2008 verbleef ik in Quito, Ecuador, om les te geven aan het Semisud (Seminario Sudamericano), een theologische opleidingscentrum van de pinksterkerken in Latijns-Amerika te Quito.
San Fransisco de Quito, Ecuador
Wie rondloopt in het historische centrum van de stad Quito begrijpt al gauw waarom deze stad al sinds onheugelijke tijden in de volksmond het ‘gelaat van God’ heet - la carita de Dios. Gebouwen, pleinen en straten uit de 16e eeuw, de tijd van de Spaanse conquistadores. Het blinkend wit van de kerken tegen de blauwe lucht en op de achtergrond steeds de bergen van de Cordillera de los Andes, die de stad van alle kanten omringen. De meeste indruk maakt de kerk van de Fransiscanen, gebouwd tussen 1540 en 1580. Je loopt over krakende oude planken. Het is er schemerdonker. De wanden en plafonds zijn met goud beslagen. Men zegt dat er in de kerk voldoende goud is om de hele buitenlandse schuld van Ecuador in een keer af te lossen. God heeft de Fransiscanen echter met genoeg zuinigheid begiftigd om te voorkomen dat zij zoiets ooit zouden doen.
Ik breng twee hele zaterdagen door in dit historische centrum dat een plaats heeft gekregen op de lijst van het culturele werelderfgoed van de Unesco: ‘Patrimonio Cultural de la Humanidad’. In de kerk van de Fransiscanen wordt een mis gevierd. De kerk is bomvol met mensen die zichtbaar uit alle lagen van de bevolking afkomstig zijn. En buiten op het plein zijn minstens zoveel mensen: toeristen, kerkgangers en verkopers van allerlei waren. Er hangt een spanning in de lucht voor wat komen gaat. Dit is de kerk zoals ze kennelijk duizenden mensen blijft fascineren. Een onvergankelijk en onaantastbaar instituut; een mystieke en betoverende ruimte waar God aanwezig is op aarde.
De indruk is overweldigend. De kerk met haar bijgebouwen en prachtige patio's, de overdaad aan barokke versiering van muren en plafonds, de stroom kerkgangers, het enorme plein voor de kerk, de Indiaanse vrouwen met hun hoeden. Een politieagent stuurt me weg als ik op een verboden plek foto's maak.
Maar dan kan ik zeggen: ‘Ik heb het gelaat van God gezien’. De hele dag al.
Geloofsbeleving
Wat hier altijd weer opvalt, is dat, anders dan in ons geseculariseerde Europa, geloof een niet weg te denken dimensie is van heel het dagelijks bestaan. Mensen hebben een soort argeloze gelovigheid waarbij men in alles en voortdurend op natuurlijke wijze de hand van God ervaart. God is er en Hij is in alle dingen. Dat kunnen geseculariseerde Westerlingen, ook de christenen onder hen, zich al niet meer voorstellen.
Ik merk dat in de gesprekken met een studente die een jaar geleden haar vriend verloor door een verkeersongeluk. Ze stonden op het punt van trouwen. “God heeft mij een groot verdriet gegeven. Maar God geeft me nu ook de kracht om verder te gaan. God geeft me ook deze cursus en deze ontmoeting met jou, en onze gesprekken.” Er spreekt een grote mate van authenticiteit en vertrouwen uit.
Een andere deelnemer aan de cursus, een oudere pastor die al jaren onder de indígenas werkt, vertelt: “God heeft mij de opdracht gegeven dit werk te doen. Met mijn vrouw en kinderen werken wij nu al jaren onder de indígenas en God heeft ons in alle opzichten gezegend: wij voelen de beschermende hand van God over ons.”
Het wordt ook duidelijk dat niet alleen de imposante en overweldigende katholieke kerk de mensen aantrekt. Het zijn eveneens de pinksterkerken die de mensen aanspreken juist door hun eenvoud en menselijke warmte en omdat zij de mensen ruimte bieden om het geloof op hun eigen wijze te uiten en te beleven.
❧
Het volledige verslag van mijn verblijf in Equador vindt u hier (pdf-bestand; 6 pagina's):