10 september 2009
Korinte is een havenstad, en dan ook nog één van het ruigste soort. De stad heeft twee havens: vanuit de westelijke haven varen schepen in de richting van Italië, vanuit de oostelijke haven ga je richting Klein-Azië. Er wordt handel bedreven en veel geld verdiend. Heel veel geld door sommigen, en heel weinig geld door anderen.
Lezingen:
Psalm 8
I Korintiërs
12: 31 – 13: 13
Een bruisende stad, waar je alle vertier kunt vinden dat bij een havenstad hoort. Korinte is beroemd om zijn tempels en om zijn tempelprostitutie. In de tempel voor de godin Aphrodite alleen al zijn meer dan 1000 gewijde prostituée’s. Je herkent ze aan hun kaalgeschoren hoofden. Contact met een prostituée is contact met de godheid. Is dus een uiting van geloof. En zeevaarders zijn heel gelovig. De tempelprostitutie is in deze stad een florerende bedrijfstak.
‘Korintiseren’ noemt men in die tijd gedrag dat alle perken te buiten gaat. Decadent gedrag. Doen waar men in Korinte goed in is: namelijk de verkeerde dingen.
Korinte is een stad van uitersten. Je komt er van alles tegen: van steenrijke havenbaronnen tot straatarme sjouwers; van kale hoeren tot deftige kakmadammen.
Eén ding kunnen ze echter bij alle verschillen allemaal heel goed: hard werken. Zoals in elke havenstad, toch! Ze houden van sleuren en zwoegen; van niemand afhankelijk zijn; alles op eigen kracht voor elkaar krijgen.
Geen woorden maar daden. Niet kletsen maar poetsen.
Dit is de laastste
overdenking in
een serie over
de Apostolische
Geloofsbelijdenis.
Meer over de
geloofsbelijdenis
vindt u onder
'overdenkingen'
in het menu
hierboven.
Er is een christelijke gemeente in die stad. En zoals de mensen in hun dagelijks leven zijn, zo zijn ze ook als het om het geloof gaat. Ook het geloof is voor hen een zaak van handen uit de mouwen en laten zien wat je kunt; laten zien dat jij de beste bent. Niemand is het dus met de anderen eens en iedereen wil vooraan staan.
‘Wij hebben het zuiverste geloof’. ‘Wij scoren de meeste genezingen’. ‘Wij geven het meeste geld’. Allemaal groepen en elke groep pretendeert toch wel de grootste gaven van de Geest te hebben ontvangen.
Ze zijn allemaal vooral met zichzelf bezig. Een stad met heel veel haantjes de voorste.
Aan de gelovigen in deze stad schrijft Paulus een brief. Over hoe je leeft als christen. Dat je moet stoppen met dat typische Korintische gedrag. Dus geen ontucht meer, zegt Paulus, ook al vindt iedereen in Korinte die tempelprostitutie doodnormaal. En als jij als vrouw vanuit de prostitutie de weg naar de kerk hebt gevonden, zorg er dan asjeblieft voor dat je je hoofd bedekt. Laat zien dat je nu anders leeft; niet meer als een Korintiër maar als een christen.
En dan vertelt Paulus over de eenheid van de gemeente. Dat de gaven van de Geest heel verschillend zijn, maar wel allemaal te maken hebben met de ene Geest. Iedereen mag zijn eigen bekwaamheid hebben, maar het gaat er om te werken zoals de Geest het jou ingeeft.
De Korintiërs houden van hard werken graag en presteren? Prachtig! Doe dat vooral. Maar weten jullie eigenlijk wel wat het hoogste is voor een mens? Wanneer kun je zeggen dat een mens het hoogste bereikt? Ja, op z’n Korintisch is dat: de baas spelen over anderen; het hoogste woord voeren; pronken met je geloof of met je geld; het leven als een show.
Maar als je in de geest van God wilt leven, als je mens wilt zijn zoals Hij het bedoeld heeft, wat is dan het hoogste? Wat is de grootste gave van de Geest? Wat is leven in de Geest van God?
Laat mij jullie vertellen, schrijft Paulus, wat dat in het christelijk geloof is: het hoogste voor een mens. Ik zal jullie een weg omhoog wijzen die hoger gaat dan alles wat je in Korinte tegenkomt.
En dan schrijft Paulus over het geloof, de hoop en de liefde. En vooral over de liefde want dat is de grootste van de drie. Een prachtig stuk. En niet moeilijk te begrijpen. Je kunt gewoon lezen wat er staat. Dat moet je dan wel doen natuurlijk. En dan zal dit stuk van Paulus je behoorlijk kunnen verrassen.
Geloof, hoop en liefde. Je hebt ze alle drie nodig. Geloof als het vertrouwen dat jouw leven en de wereld waarin wij wonen mogen rekenen op Gods betrokkenheid. Je mag je eigen bestaan en dat van anderen ervaren als door God gewild. Het staat nooit los van Hem. Hij is de Schepper van hemel en aarde. En dat is de reden waarom mensen hoop kunnen hebben voor de toekomst. Wie leeft in vertrouwen durft vooruit te kijken, voorbij het bekende.
Het is geweldig als een mens dat geloof er op nahoudt. Dan kun je bergen verzetten en ben je opgewassen tegen de moeilijkheden van het leven.
En toch, zegt Paulus, en dan komt het: en toch brengt dat geloof dat bergen kan verzetten een mens niet bij het hoogste. Alleen de liefde kan dat. Alleen door liefde wordt een mens waarvoor hij bedoeld is. In de liefde vindt een mens de hoogste glorie.
Al sprak ik de talen van de mensen, al had ik de gave om te profeteren, al had ik ... - vul maar in wat jij persoonlijk zo vreselijk belangrijk vindt – al kon ik mensen genezen van hun kwalen, al had ik alle mogelijke kennis, al had ik het geloof dat bergen kan verzetten, had ik de liefde niet, ik zou niets zijn.
Het staat er precies zoals het er staat. Alles wat ik doe, alles wat ik geloof, is zonder waarde als ik de liefde niet heb.
Zelfs het geloof dat bergen verzet, zelfs dat is niet het hoogste. Stel je eens voor: alle gevechten die de kerken hebben gevoerd over de waarheid van het geloof, alle discussies over hoe je de bijbel moet lezen, en wat je als christen moet geloven, dat alles blijkt dus uiteindelijk niet over de kern van de zaak te gaan.
Al geloof jij alles wat in de geloofsbelijdenis staat – woord voor woord en regel voor regel – heb je de liefde niet, het stelt niets voor. Al houden wij prachtige kerkdiensten, met een mooie liturgie, een boeiende preek en mooie liederen, als wij de liefde niet hebben is het niks dan toeters en bellen, een dreunende gong en een schelle cimbaal.
Daar gaat het dus om in het leven van de mensen. Dat is de hoogste gave van de Geest. Dat is leven in de Geest van God.
De heerlijkheid van de mens (zoals Psalm 8 dat noemt), zijn grootheid, is te leven in de Geest van God en dat gebeurt als je de weg van de liefde hebt gevonden.
Mijn heerlijkheid is dat ik u mag noemen, zegt de dichter. En de naam van God noemen doe je door te leven in liefde.
Naar Psalm 8
Mijn heerlijkheid
is dat ik u mag noemen.
Heeft de aarde een stem? de hemel?
Dat ik het ben die zegt: u bent!
Ik, geen ijle engel:
bij vleze nog in staat aan u te denken,
het werk uwer handen te noemen
over velden, door zeeën.
Mijn weg een weg naar u te noemen:
vinden.Lloyd Haft
En dan heeft Paulus de christenen van Korinte precies waar hij ze hebben wil. Het zijn immers nogal doenerige mensen daar in Korinte. Welnu, liefde is niet een kwestie van er fijne gevoelens op nahouden; liefde is: werk aan de winkel. Liefde is iets wat je doet. Een concrete levenshouding. Paulus spreekt in heel actieve termen over de liefde.
De liefde is geduldig, de liefde zoekt zichzelf niet.
Niet de liefde die jij ontvangt, maar de liefde die jij kunt geven. Daar begint het mee. Jullie zijn toch van die actieve mensen; jullie kunnen toch zoveel; geen woorden maar daden en zo. Wel, hier heb je iets waar je mee aan de slag kunt.
Lees hoofdstuk 13 in de ik-vorm en je beseft opeens wat Paulus bedoelt:
"Als ik de liefde heb, dan ben ik geduldig en vol goedheid. Als ik liefheb, ken ik geen afgunst, doe ik niet aan onecht showgedrag en ben ik niet zelfgenoegzaam. Als ik liefheb ben ik niet grof; ik laat mij niet boos maken en ik reken het kwaad niet aan. Als ik liefheb, dan verdraag ik alles en volhard ik in alles."
In de liefde, leef ik in de geest van God, en dat is het hoogste doel voor een mens.
Als ik zelf zo, actief mijn bijdrage lever aan de liefde in deze wereld, dan zal ik ook veel liefde ontvangen. Hoe groter de voorraad liefde immers is onder de mensen, des te meer kan ik er ook zelf van genieten. Zo werkt dat.
Dat is het dus waar wij uiteindelijk terecht komen, als slotsom, wanneer wij nadenken over ons geloof en over de oude Apostolische Geloofsbelijdenis.
Ik geloof in de heilige Geest. Dat betekent heel eenvoudig: ik geloof dat een mens kan leven in de geest die God bedoelt, en dat is leven in liefde. Daarin ligt het hoogste voor de mens, zijn heerlijkheid. Wij mogen Gods Naam noemen en Hem loven, en dat doen wij met elke daad van liefde jegens anderen.
Ubi caritas et amor, Deus ibi est.
"Waar vriendschap is en liefde, daar is de Heer."